Một bữa ăn được sắp xếp ra sao
Ichiju-sansai
Con số
1 canh · 3 món
Cơm, một bát canh, ba món ăn. Ngay cả vị trí đặt từng món trên mâm cũng đã được quy định.
Ba món ăn
Cơm, một canh, ba món — 1 món chính và 2 món phụ. Đó là ichiju-sansai, được truyền dạy qua nhiều thế hệ như khuôn mẫu của một bữa ăn cân bằng.
Hai món thay vì ba là ichiju-nisai. Khuôn mẫu vẫn giữ nguyên dù bớt đi một món — thứ bị bỏ luôn là món phụ, không bao giờ là món chính, canh hay cơm.
- Món chủ lực — cơm
- Canh — canh miso hoặc canh trong
- Món chính — cá, thịt hoặc trứng. Nướng hoặc chiên
- Món phụ — rau củ, khoai tây, đậu, rong biển. Thường là món ninh
- Món phụ thứ hai — rau trộn, món trộn giấm, ohitashi
- Đồ muối chua — không tính vào trong ba món
Vị trí đặt từng món
Vị trí đặt là cố định. Cơm ở phía trước bên trái, canh ở phía trước bên phải. Món chính ở phía sau bên phải, món phụ ở phía sau bên trái, món phụ thứ hai ở giữa.
Điều này có lý do. Bát cơm được cầm bằng tay trái, nên nó nằm ở bên trái. Làm đổ canh là điều tệ nhất, nên canh được đặt ở bên phải — tay thuận của đa số — nơi ít có khả năng bị va chạm nhất.
Một con cá nguyên con được đặt với đầu quay sang trái. Cùng một nguyên tắc — bên trái là vị trí danh dự — chi phối cả cách sắp bát lẫn hướng đặt con cá.
UNESCO thực sự công nhận điều gì
Năm 2013, UNESCO ghi danh “Washoku, văn hóa ẩm thực truyền thống của người Nhật Bản.” Điều được công nhận không phải là sushi hay tempura. Đó là toàn bộ tập quán và cách thực hành xoay quanh ẩm thực, được xây dựng trên nền tảng tôn trọng thiên nhiên.
Bốn đặc điểm được nêu tên: nguyên liệu tươi, đa dạng và tôn trọng hương vị vốn có của từng loại; chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng; sự thể hiện vẻ đẹp thiên nhiên và sự chuyển mùa; và mối liên hệ chặt chẽ với các lễ nghi trong năm, đặc biệt là Tết.